Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα .....

Νικηφόρου Λύτρα "Παιδικά κάλαντα" 

Γράφει ο κ. Γιώργος Μπαμπαλής  



Την προπαραμονη της πρωτοχρονιας με επισκεφθηκε ο συμμαθητης μου ο Σταυρος, που καθομασταν στο ιδιο θρανιο στο σχολειο. Ο Σταυρος εμενε στην άλλη ακρη του χωριου κοντα στο σχολειο. Επρεπε να καταστρωσουμε επιτελικο σχεδιο για τα αυριανα καλαντα. 

Ειχαμε σημαντικα θεματα να επιλυσουμε, γιατι τα Χριστουγεννα δεν τα ειχαμε παει καθολου καλα. Μαλιστα, όταν μαζευτηκαμε στην πλατεια του χωριου, όλα τα παιδια που ειπαμε τα καλαντα, ειμαστε από τα ζευγαρια, που ειχαμε τις χειροτερες εισπραξεις. Ο Σταυρος ερριξε το φταιξιμο σε μενα, γιατι δεν αρχισαμε να λεμε τα καλαντα πρωι πρωι, όπως οι περισσοτεροι. Όμως δεν εφταιγα εγω. Η μαννα μου ηταν εκεινη, που επεμενε να παω το πρωι στην εκκλησια για να κοινωνησω και ηταν ανενδοτη. Αποφασισαμε αυριο να ξεκινησουμε πολύ πρωι, μολις χαραξει και εγω συμφωνησα. Το δευτερο που επρεπε να συμφωνησουμε ηταν τα καλαντα που θα λεγαμε. Τα Χριστουγεννα δεν ειχαμε συνεννοηθει και στο πρωτο σπιτι που πηγαμε, στου παππου μου διπλα στο δικο μου, η γιαγια και ο παππους ακουγαν με εκπληξη και χαμογελο εμενα που εψαλλα το «καλην ημεραν αρχοντες» και τον Σταυρο, που ελεγε το «Χριστουγεννα, Πρωτουγεννα, πρωτη γιορτη του χρονου». Καταλαβα το σφαλμα μολις τελειωσα το δικο μου και ακουγα διπλα μου το Σταυρο να συνεχιζει γιατι δεν ειχε τελειωσει το δικο του. Μετα λεγαμε και οι δυο τα καλαντα του Σταυρου, γιατι αυτος δεν ειχε αποστηθισει το δικο μου, που το ειχαμε μαθει προσφατα στο σχολειο και δεν το ηξερε καλα. Για την πρωτοχρονια εγω προτεινα να λεμε το «εις αυτό το νεον ετος, βασιλεων εορτη…» που ηταν πιο μικρο και θα μπορουσαμε να περασουμε γρηγορα από όλα τα σπιτια, ο Σταυρος όμως επεμενε να πουμε το «Αρχιμηνια και αρχιχρονια και αρχη καλος μας χρονος». Ισχυρισθηκε μαλιστα ότι οσοι περισυ ελεγαν το Αρχιμηνια ειχαν περισσοτερες εισπραξεις από τους υπολοιπους. Με επεισε και του εκανα το χατηρι. 

Το τριτο θεμα ηταν ποιος θα κρατουσε τα λεφτα, ποιος θα ηταν κασα δηλαδη. Συμφωνησαμε να τα κρατω εγω στη δεξια μου τσεπη, με τον ορο ότι πριν την μοιρασια ο Σταυρος θα μου εψαχνε και την αριστερη. Μετα θα τα μοιραζαμε εξισου, ανεξαρτητα αν καποιος μας εδινε ξεχωριστα περισσοτερα. Άλλο θεμα που προεκυψε ηταν από ποια γειτονια θα αρχισουμε. Ο Σταυρος ηθελε να αρχισουμε από τη δικη του, μια και τα Χριστουγεννα αρχισαμε από τη δικη μου. Μαλιστα ειπε ότι η θεια του η Φωτεινη στην πρωτη δυαδα που πηγαινε, εδινε ολοκληρο ταλληρο και με επεισε. Στον μαχαλα παντως που ειχε τα φτωχικα σπιτια ομοφωνησαμε ότι θα πηγαιναμε τελευταια, γιατι δεν εδιναν κατι περισσοτερο από δεκαρες η δυαρες, αν εξαιρεσουμε το σπιτι του γραμματεα που τυχαινε να είναι εκει. Στα δικα μας σπιτια ξεκαθαρισαμε ότι θα τα λεγαμε χωρις αμοιβη. Τελος παντων αφου συμφωνησαμε σε ολες τις λεπτομερεις, γιατι ο Σταυρος ανησυχουσε πολύ για τις αυριανες εισπραξεις, χωρισαμε και εφυγε για το σπιτι του. Φευγοντας στο μισοσκοταδο, μου υπενθυμισε: αυριο, πρωι πρωι στο σπιτι μου.
Την άλλη μερα ημουν πολύ πρωι στο σπιτι του Σταυρου, αλλα μολις εφτασα, τον ακουσα να μου φωναζει θυμωμενα: αργησες, αργησες πολύ, μας προλαβαν αλλοι. Πραγματικα άλλη μια δυαδα στεκοταν εξω από την πορτα της θειας Φωτενης και ελεγε τα καλαντα. Το ταληρο το ειχαμε χασει, ειχε δικιο ο Σταυρος. Με την σειρα μας ειπαμε τα καλαντα στη θεια Φωτεινη και μαλιστα χωρις να τα μπερδεψουμε. Εδωσε στο Σταυρο ένα διφραγκο και σε μενα μια δραχμη. Μου ειπε ότι θα κρατησει τη μια δραχμη μια και αργησα, το βρηκα δικιο, αλλα περισσοτερο το εκανα για να ξεθυμωσει.
Συνεχισαμε στο δικο του σπιτι. Πριν να τα πουμε παντα φωναζαμε: «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε», επαναλαμβανοντας το μαλιστα αρκετες φορες και μολις μας λεγανε : «να τα πειτε, να τα πειτε» αρχιζαμε. Αν δεν μας εδιναν την συγκαταθεση γνωριζαμε ότι δεν θα μας πληρωναν και φευγαμε. Εμενα παντως μου φανηκε πολύ παραξενο να ακουω το Σταυρο να φωναζει στη μαννα του, που ειχε βγει στην πορτα : «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε» γιατι τελικα τι ητανε, μαννα του η θεια του;
Στο σπιτι του δασκαλου που ακολουθησε, βγηκε ο ιδιος ο δασκαλος να μας ακουσει χαμογελαστος. Μας εκανε εντυπωση, που βλεπαμε το δασκαλο με τις πυζαμες και όχι με το κουστουμι, όπως τον ειχαμε συνηθισει. Επι πλεον τον βλεπαμε από κοντα εκτος σχολειου, γιατι πρεπει να ξερετε, ότι όταν εβγαινε βολτα ο δασκαλος στους δρομους του χωριου, μολις τον βλεπαμε σταματουσαμε το παιχνιδι και τρεχαμε να κρυφτουμε στις γωνιες των σπιτιων για να μη μας δει. Αν μας εβλεπε και το θυμοταν την άλλη μερα, μας περιμενε η βεργα, ιδιως στην περιπτωση που μας επιανε και αδιαβαστους. Τωρα καθολου δεν φοβομασταν, μαλιστα η κυρα δασκαλισσα μας εδωσε και διφραγκο. Η συνηθισμενη αμοιβη για το τραγουδι μας ηταν μια δραχμη και για τους δυο μας. Αν μας εδιναν περισσοτερα ηταν επιτυχια, αν μας εδιναν λιγοτερα κατι γινοτανε, αν δεν μας ελεγαν «να τα πειτε», σκετη αποτυχια. Όλα αυτά όμως τα γνωριζαμε εκ των προτερων και ηταν αναμενομενα.
Η θεια Ρηνα μας εδωσε μας εδωσε μονο ένα πενηνταρακι και στην αρχη απαγοητευθηκαμε. Μας φιλεψε ομως από ένα μεγαλο κομματι μπακλαβα, το οποιο και φαγαμε με τα χερια, λεγοντας ταυτοχρονα «θεια χρονια πολλα». Τα σιροπια εσταζαν στο χωμα η και πανω στα ρουχα μας, αλλα ο μπακλαβας ηταν νοστιμοτατος και δεν μας ενοιαζε. Αυριο γιορταζε ο μπαρμπα Βασιλης ο αντρας της και ειπαμε την ευχη που λεγαμε, όταν στις ονομαστικες εορτες τα παιδια τρεχαμε από σπιτι σε σπιτι, για να μας κερασουν γλυκο για τον εορταζομενο: «θεια χρονια πολλα».
Στο μπακαλικο του κυρ Βασιλη δεν προλαβαμε να μπουμε και μας προφθασε: «πεστε τα, πεστε τα». Ο ιδιος εμεινε σκυμενος πισω από τον παγκο και φυλλογυριζε τα καταστιχα του. Δεν γυρισε καθολου να μας κοιταξει που λεγαμε τα καλαντα αναμεσα στα σακκια με τα φασολια, το ρυζι και το πιτουρο. Μεγαλωνοντας καταλαβα ότι εκανε ταμειο με τα βερεσεδια του χρονου, για να τα ζητησει από αυτους που του χρωστουσαν. Μολις τελειωσαμε μας εδωσε από ένα πενηνταρακι στον καθενα ξεχωριστα. Το ιδιο ειχε κανει και τα Χριστουγεννα. Πενηνταρακια ειχε δωσει και σε όλα τα παιδια που ειχαν περασει από το μαγαζι, το ιδιο εκανε και περσι και προπερσι. Καταλαβαμε ότι ο μπεζαχτας του ηταν γεματος πενηνταρακια.
Ο άλλος μπακαλης, ο Λευτερης στην αρχη δεν ηθελε να τα πουμε. Στα παρακαλια και στην επιμονη μας όμως αποφασισε να υποχωρησει, ιδιως αμα συμφωνουσαμε να μας πληρωσει από ένα μπαλονι, από αυτά τα πιο φθηνα, και μονο αν λεγαμε το « Αγιος Βασιλης ερχεται». Εμεις ετσι και αλλιως αυτό λεγαμε και μετα από λιγο φουσκωναμε τα μπαλονια μας. Μπηκαμε στο μεγαλο καφενειο. Από εκει μας εδιωξαν και δεν τα ειπαμε. Ειχε αρκετους πελατες που επαιζαν χαρτια για το καλο του χρονου και δεν επρεπε να τους ενοχλησουμε. Αντιθετα στα μικρο καφενειο ο καφετζης εδωσε αμεσως την συγκαταθεση του και μαλιστα μας πληρωσε από την πρωτη στροφη, λεγοντας αυτος αντι για μας «και του χρονου και του χρονου»
Ο Αμερικανος μας ικανοποιησε. Μας εδωσε από ένα διφραγκο στον καθενα και μας κρατησε καμποση ωρα ρωτωντας μας ποιανου ημασταν, τι ταξη παμε και ένα σωρο αλλα, που απαντουσαμε μονολεκτικα, γιατι βιαζομασταν να φυγουμε, να παμε αλλου. Να, στο διπλανο σπιτι, ο Μιμης ένα παιδι πολύ μεγαλυτερο από μας, εκλεινε την εξωπορτα και εφευγε. Τρεχοντας του φωναζαμε: «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε»; Γυρισε μας κοιταξε, ο Μιμης συνεχεια γελουσε από το πρωι ως το βραδυ, και φευγοντας μας ειπε: «πεστε τα, πεστε τα»,το σπιτι εδώ είναι. Ξεραμε ότι μας κοροιδευε, όπως το συνηθιζε. Αν στο σπιτι δεν ηταν κανενας γιατι να τα λεγαμε; Σηκωθηκαμε και φυγαμε.
Ο Γρηγορακης όμως, καλοκαγαθος γεροντας καθοταν διπλα στην ξυλινη σομπα και φαινοταν από το παραθυρο. Διπλα στη εξωπορτα στεκοταν δεμενος ο γηραλεος και ομωνυμος γαιδαρος του. Στις φωνες μας «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε»; δεν απαντησε καθολου. Του χτυπησαμε αρκετες φορες την πορτα ωσπου να μας ανοιξει. «πεστε τα, πεστε τα», μας ειπε, αλλα λιγακι δυνατα δεν ακουω καλα. Τα ειπαμε οσο δυνατωτερα μπορουσαμε. Ο Σταυρος μαλιστα ηταν και αρκετα βροντοφωνος και ακουγοταν σε ολη τη γειτονια. Και εκει που κοντευαμε να τελειωσουμε, αρχισε να γκαριζει και ο γαιδαρος, προφανως νομιζοντας ότι γινεται διαγωνισμος βροντοφωνιας, και μη θελοντας να χασει τα πρωτεια μας ακολουθησε ως το τελος. 

Ειχε πια φτασει μεσημερι και ειχαμε από όλα σχεδον τα σπιτια του χωριου. Σε λιγα μονο ειχαμε αποτυχει. Ηδη η δεξια τσεπη μου ειχε αρχισει να βαραινει από τα πολλα κερματα. Ειπα στο Σταυρο να βαλω μερικα και στην αριστερη και δεν συμφωνησε παρα μονο όταν του ειπα ότι κινδυνευε να τρυπησει και να τα χασουμε. Μας εμενε τωρα μονο ο μαχαλας με τα φτωχικα σπιτια. Πηγαμε πρωτα στο σπιτι του γραμματεα. Μας ανοιξαν και τα ειπαμε με καλη αμοιβη. Προχωρωντας παρακατω ηταν το καλυβι του Κουραπα. Η Ζωη η γυναικα του, αδυνατη, ζαρωμενη, μαυροφορεμενη, με την χιλιομπαλωμενη ποδια της και το τσεμπερι στο κεφαλι στεκοταν εξω και μας παρακολουθουσε. Σπανια τα παιδια επιχειρουσαν να πουν τα καλαντα στο σπιτι της Ζωης. Η απαντηση της στο «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε»; ηταν σχεδον παντα αρνητικη. Μια φορα, παλαιοτερα, που ειχε επιτρεψει να τα πουνε, εδωσε μολις μια δυαρα και για τα δυο παιδια. Σιγα σιγα απευφευγαν και την στερεοτυπη ερωτηση. Ισως ειχαν χρονια να πουνε τα καλαντα σε εκεινο το καλυβι. Ο Σταυρος γυρισε και με ρωτησε: να τις τα πουμε; να της τα πουμε, απαντησα. «θεια να τα πουμε, θεια να τα πουμε»; φωναξαμε, περιμενοντας αρνητικη απαντηση. «πεστε τα, πεστε τα», μας ειπε η Ζωη. Παραξενευτηκαμε και αρχισαμε το τραγουδι. Εβλεπα μια αγαλλιαση να απλωνεται στο σκαμμενο και πονεμενο προσωπο της Ζωης. Επαψε να είναι η φτωχη γυναικα και μεταμορφωνοτανε σε μια αρχοντισσα αγερωχη, υπερηφανη. Αυτή την εντυπωση μου εδινε η εκφραση του προσωπου της. «και του χρονου»,ειπαμε τελειωνοντας. Αναγκαστηκαμε να το επαναλαβουμε δυο φορες, γιατι μας κοιταζε παραξενα. Φανηκε σαν να ξυπναει, να ερχεται από μακρια. Εφερε τα χερια της στην ακρη του μαντηλιου της, οπου διαπιστωσαμε ότι υπηρχε ένα μικρο κομποδεμα και σε λιγο μερικα κερματα βρισκονταν μεσα στη χουφτα της. Περιμεναμε να μας δωσει μια δυο δεκαρες. Κατι ηταν και αυτές. Θα μας χρησιμευαν το βραδυ να παιξουμε «παρτα όλα». Επιασε ένα ταληρο, το μοναδικο που ειχε και μου το προτεινε μεγαλοπρεπα. Παρτο μου ειπε, ναστε καλα, και του χρονου. Ξαφνιαστηκα, το πηρα στα χερια μου ασυναισθητα και το κοιταξα. Όχι θεια της ειπα, είναι πολλα, δεν το παιρνω. Παρτο μου ξαναειπε, είναι δικο σας. Όχι θεια της ειπα, όχι εισαι φτωχη! και αφησα το ταληρο στο περβαζι του παραθυρου, γιατι δεν το επαιρνε. την ειδα να μαραινεται αποτομα. Δεν ειχε πια αγερωχο βλεμμα. Τα ματια της γεμισαν από θλιψη, από πικρα, από απογοητευση. Το σωμα της μαζευτηκε, γερασε περισσοτερο. Δεν ηταν πια η αρχοντισσα, που βλεπαμε προηγουμενα. Γυρισα και εφυγα, χωρις να πω τιποτα, με ένα ανεξηγητο βαρος μεσα μου. Ο Σταυρος με ακολουθησε. Εγω θα παρω άλλες δυομισυ δραχμες περισσοτερο, μου ειπε. Ηταν λαθος σου να μην παρεις το ταληρο. Ανασηκωσα τους ωμους μου, χωρις να πω τιποτα. Καθησαμε λιγο πιο περα να κανουμε τη μοιρασια. Κανενας μας δεν ηθελε να παμε στα λιγα σπιτια, που ειχαν απομεινει. Ο Σταυρος από μονος του αδειασε τις τσεπες μου, εκανε την μοιρασια, κρατησε και τις τρισημισυ δραχμες παραπανω που δικαιουτανε, μου εδωσε τα υπολοιπα και εφυγε λεγοντας: ηταν λαθος σου, που δεν πηρες το ταληρο.

Στο σπιτι της Ζωης δεν ξαναειπε ποτε κανενας τα καλαντα. Μερικες φορες ακουγοντας τα ακομα και σημερα, μου ερχεται η αναμνηση της μεταμορφωσης της Ζωης σε αρχοντισσα και μετα την επαναφορα της στην μια πραγματικοτητα χειροτερη από την προηγουμενη. Αθελα μου ειχα σκοτωσει ένα ονειρο, ισως και μια ψυχη. Ο Σταυρος αλλωστε μου το ειχε πει: ηταν λαθος σου, που δεν πηρες το ταληρο!

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Το παιδί ο Σταύρος

Γράφει ο κ. Σταμάτης Μούντριχας - Αγιος Γεώργιος Αυλωναρίου

Στο κυμαίϊκο γλωσσικό ιδίωμα....



Όντες πήγα στο Δημοτικό σκολείο του χωριού μου, θελάμαστανε πάνου πο εκατονείκοσι παιδιά. Ετσιδά που τα κάμανε ρόϊδο, ήρτε-ήρτε τσαι σήμερα μήτε σκολείο υπάρκει, μήτε παιδιά. Κάμανε τον κοσμάκη να παρατήσει τα νοικοτσυριά του, να ματακομήσει στην πρωτεύουσα, άλλος να γενεί θυρωρός, άλλος εισπράχτορας στα λεφωρεία, να ζεί τσαι να ζώνεται σάμα τα λεμπούνια στην τρούπα τους, να παγαίνει στη γραμμή τόνα ποπίσου πο τ΄άλλο, δίχως να ξέρει για που τσαι γιατί. Χάθηκε ο κόσμος, γιατί δε φραγκάστη τον νεαυτό του, τη λαϊτσή σοφία που λένε, που πάππου προς πάππου τονε ορμήνευε που ¨ το λεμπούνι που θέλει να χαθεί, κάνει φτερά τσαι φεύγει¨. Ένα λεμπούνι κατάντησα τσ΄εγώ, που δεν νογάει, πως είναι μπορετό, να ζει στην πατρίδα του τσαι να τηνε πεθυμάει.
Τώρα, μπαλεύου να μη λησμονήσου, τα λόγια, τις λέξες, τις συνήθειες, τις μυροδιές, τις γέψες, τα αιστήματα, τους αθρώπους, ότι νομίζου που είναι τσαι δικό μου τσαι μου ανήκει τσαι αγαπάου κόμα τσαι τις πέτρες τσαι τ΄αγκουνάρια του τόπου μου, που πάνου τους είχα ανοίξει μικρός το τσεφάλι μου τσαι το είχα κάμει αγκυλιά. Να μου πάρουνε ότι είναι να μου πάρουνε, μα να μου πάρουνε τσαι την ψυχή τσαι του Θεού ν΄αρέσει!!!!
Εγώ ήμανε μαθημένος, τούτες τις μέρες που σφάζανε το γρούνι, όσοι είχανε, να παγαίνουνε ρεγάλο κανένα κομμάτι τσαι σ΄αυτουνούς που δεν είχανε. Τσαι μην πάει ο νούς σας που περίσευγε σε κανένανε. Τσαι ο Μανάκος που ήτανε παραξηγημένος για ψύλλου πήδημα με τον Κατσόγιαννη τσαι του είχε κόψει τσαι την καλημέρα, πάγαινε σούνταχα να μη τονε πάρει κανένα μάτι τσαι του άφηνε στην οξώπορτα το μερτικό του. Γιατί μπορεί αυτός να ήτανε ρέμπελος τσαι να σβαρνιέτανε πο καπηλειό σε ταβέρνα, μα τα παιδιά του, δεν ήτανε μονάχα δικά του. Ήτανε τσαι του χωριού.
Έμαθα πο τους γονιούς μου, που τσ΄αυτοί γλυκό ψωμί δε φάγανε, πως δεν πάει μπουκιά κάτου, άμα το παιδί του γείτονα ποτσοιμηθεί νηστικό. Τσ΄έμαθα κόμα να μην καρτερού να πάρου πίσου το καλό που έκαμα, όχι γιατί δεν πρέπει, μα γιατί θα με καβαλικέψει η απογοήτεψη.
Σαν τέτοιες μέρες που κάνουνε τσαι τα σκολεία πάψη, μαζευόμαστανε να συνταιριάξομε ο καθένας την κουμπανία του, να πούμε τα κάλαντα. Έφιαξα τσ΄εγώ τη δικιά μου, ήμανε στην έχτη τάξη τσαι παράσταινα τον αρχηγό. Το σκέδιο ήτανε, να μην πάρομε τα σπίτια με τη σειρά, γειτονιά-γειτονιά, μα να πάμε πρώτα σε ¨ επιλεγμένους στόχους¨ που λένε σήμερα στην τελεόραση αυτοί που μπομπαρδίζουνε τους αλλουνούς, Σ΄αυτούς που ήτανε αρκουμένοι πο την Άθήνα τσαι δίνανε λεφτά στα παιδιά γιατί που να τονε βρούνε τον μπακλαή, τα μελομακάρουνα , τις δίπλες τσαι τις ασκάδες που μας δίνανε οι ντόπιοι. Τα συφωνήσαμε τσ΄όλας, που με τα λεφτά που θα μαζεύαμε, θα γοράζαμε ένα ζευγάρι παπούτσα του έρημου του Σταύρου, που τονε λέπαμε να φορεί κάτι τρούπια τσαι βγαίνανε τα δάχτυλα των ποδαριώνε του όξου, σαν το τσεφάλι της χελώνας πο το καβούκι της, όντες ξεθαρρεύει. Άμα περισέψουνε, είπαμε, θα γοράσομε μπίλιες πο του Κουτσόκωστα, να τις μοιραστούμε να παίξομε.
Τα πράματα πήγανε ρολόγι, όπως τα είχαμε σκεδιάσει, ο Γεννάδιος μας έδωσε ολάκερο τάληρο, ο Μπούρικας το ίδιο τσαι την άλλη μέρα, γραμμή στου Παππά, στο Αυλωνάρι να πάρομε τα παπούτσα του Σταύρου. Αυτός, αφού νόησε ότι δεν είναι κανενούς πο μας τα παπούτσα γιατί κανένας δεν είπε να τα μπροβάρει, μας έκοψε και δύο δραχμές, που είμαστανε καλά παιδιά μαθές τσαι μας πομείνανε να γοράσομε τσαι τις μπίλιες.
Φχαριστημένοι που είχαμε κάμει την καλή πράξη, πήραμε τις καινούριες τις γυαλιστερές μας τις μπίλιες, να βγούμε στο μαχαλά να παίξομε. Καμαρώναμε τσόλας που ο Σταύρος με τα ολοκαίνουρια του παπούτσα, προτίμησε τη δικιά μας κουμπανία να χαζέψει το παιχνίδι. Στεκότανε πο πάνου μας, τήραζε κατε που παγαίνανε οι μπίλιες, σκολίαζε τα σούγκας τσαι τα καψούλια τσ΄αφού δεν έπαιζε, δεν είχε μαθές μπίλιες, μας έκανε τσαι τον διαιτητή, αφού ο Τανάς, ούλο ζαβολίες ήτανε τσαι έστεκε στο νύχι για καβγά, έτοιμος να αρπαχτεί, αμα δε γενότανε το δικό του.
Κάθε λίγο τσαι λιγάτσι όμως, χανότανε τσαι πο μία μπίλια.Για να μη χάσομε χρόνο, βγάζαμε άλλη καινούργια πο την τσέπη, με σκοπό σαν βάλουνε οι μανάδες μας τις ρεκάλες να μας ψάχουνε τσαι τελέψει το παιχνίδι, θα ψάξομε να τις βρούμε. Γλήγορα χαθήκανε όμως, δε φτάνανε για να συνεχίσομε το παιχνίδι τσαι πονηρευτήκαμε που κάποια διαολιά είναι στη μέση. Άει να πάει ο νούς σου που τις κλέβει ο Σταύρος, που ψες μόλις του πήραμε τσαινούργια παπούτσα. Τσαι δεν ήτανε μονάχα αυτό. Κανένας δεν τονε είδε, όση ώρα παίζαμε να σκύψει τη μέση του, να κάμει βρε αδερφέ μία ματάνοια, που κάνουνε οι άθρωποι στους Χαιρετισμούς στην εκκλησά.
- Μπαααα!!! κάνει ο Βάτσης. Άλλος δεν ηρτε κοντά. Αυτός μας τις πήρε, αλλά πως τις πήρε!!
Σαν τονε είδε να πομακρίνεται μονά-μονά που νόησε ότι τονε υποπτευόμαστανε, σιγουρεύτηκε.
-Για έλα δω ρε συ!! του κάνει. Γιατί μας πήρες τις μπίλιες???
- Εγώ ρε?? Ψάχτε με.
Τον ψάξαμε. Πουθενά. Τσάμπα τονε πήραμε στο λαιμό μας.
Έκανε να φύγει τσ΄αυτό το ζούδιο ο Βάτσης, τονε παρατήρησε που σαν να κούτσαινε.
- Στάσου ρε, του φωνάζει. Για βγάλε το παπούτσι να δούμε???
Παραμαζεύτη κατε πέρα, αλλά ήτανε πολύ αργός για να μας ξεφύγει. Κάτι τονε μπόδιζε τσόλας να τρέξει.
Είχε ανοίξει, ρε παιδιά , μία τρούπα στη σόλα του καινούριου παπουτσού, πάγαινε πο πάνου πο τη μπίλια, τηνε πάταγε όρθιος όπως ήτανε τσαι σβάρναγε το ποδάρι στο χούμας κατεδώ-κατετσεί, μπρός -πίσου ίσαμε να χωθεί η μπίλια πο την τρούπα μέσα στο παπούτσι. Ακούς το ζουλάπι?? Τ΄ακού να λέεις!!
Στερνά μου λέεις, να καρτερείς την πλερωμή πο το καλό που ΄καμες.Για δαύτο η λαϊτσή σοφία πρόκαμε τσαι είπε ΄΄ κάμε το καλό και ρίχτο στο γυαλό΄΄ Για τον Σταύρο το είπε. Γιατί καμία φορά οι μπίλιες για το παιδί, είναι πιό χρειαζούμενες, πο ένα ζευγάρι ολοτσαίνουργια παπούτσα. 

Καλό φθινόπωρο με παραδοσιακές μουστιές

Από την κ. Σοφία Εφη Λούκα - Ταβέρνα η ΦΛΟΓΑ Αγιος Ιωάννης Αλιβερίου

Για να χωρίσουμε τον μούστο :

Χρειαζόμαστε :
Μούστο
Ασπρο χώμα

Βάζουμε τον μούστο σε μια κατσαρόλα και ρίχνουμε άσπρο χώμα το ανακατεύουμε και το αφήνουμε να ‘σταθεί’. Βράζουμε τον μούστο μαζί με το άσπρο χώμα. Κατά την διάρκεια του βρασμού στην επιφάνεια δημιουργείται αφρός που τον αφαιρούμε με μια κουτάλα. Όταν σταματήσει ο μούστος να βγάζει αφρό να φαίνεται καθαρός με ωραίο χρώμα τότε κατεβάζουμε την κατσαρόλα από την φωτιά και τον αφήνουμε να κρυώσει .
Προσεκτικά με μια κουτάλα αφαιρούμε τον καθαρό μούστο προσέχοντας να μην τον ανακατέψουμε και να παραμείνει το χώμα που έχει κατακαθίσει στον πάτο της κατσαρόλας.
Γεμίζουμε τα μπουκάλια που θέλουμε και ο μούστος αυτός πρέπει να φυλαχτεί στο ψυγείο.  Μπορούμε επίσης να γεμίσουμε μικρά μπουκαλάκια νερού (όπου είναι η δοσολογία μιας δόσης συνταγής για μουστοκούλουρα) και να βάλουμε τα μπουκαλάκια με τον μούστο στην κατάψυξη .

Όποτε θέλουμε να φτιάξουμε μουστοκούλουρα βγάζουμε ένα μπουκαλάκι μούστο από την κατάψυξη και καλή μας επιτυχία στα μουστοκούλουρα μας η στην μουσταλευριά μας !!!

Επίσης με τον καθαρό μούστο μπορούμε να φτιάξουμε πετιμέζι .

Τα δικά μου σταφύλια, ο δικός μου μούστος, τα δικά μου μουστοκούλουρα και …..

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Σ΄ΟΛΟΥΣ,

ΚΑΛΟ ΧΕΙΜΩΝΑ!

Οξύλιθος Κύμης : Το στιφάδο της Παναγιάς

Αναδημοσιεύουμε από http://vimeo.com/47591077


Οξύλιθος «Το στιφάδο της Παναγίας»
Ένα ντοκιμαντέρ του Σταύρου Ιωάννου
Στην κεντρική Εύβοια και κοντά στην Κύμη βρίσκεται το χωριό Οξύλιθος. Το όνομά του το πήρε από την κωνική κορυφή ενός ηφαιστείου (Οξύς-λίθος) που γύρω του είναι χτισμένο το χωριό. Στον Οξύλιθο στις 15 Αυγούστου, οι κάτοικοι ετοοιμάζουν το «στιφάδο της Παναγίας». Είναι ένα έθιμο -δρώμενο- που οι ρίζες του χάνονται στους αιώνες....
Υποσημείωση
Το στιφάδο της Παναγιάς το ομαδικό αυτό συμπόσιο, λαμβάνει χώρα και σε άλλα δύο χωριά της Κύμης, στους Καλημεριάνους και στην Ποταμία, ενώ παλαιότερα γινόταν και στην Κύμη στην εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (Παναγία Λιαουτσάνισσα)......

Ενα από τα πιο όμορφα έθιμα της Εύβοιας είναι το Στιφάδο της Παναγίας στον Οξύλιθο που με αγάπη και ζήλο διατηρούν οι κάτοικοι της περιοχής !!!!

Δείτε το ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ του Σταύρου Ιωάννου σχετικά με το έθιμο αυτό στον σύνδεσμο

http://vimeo.com/47591077 

Για τους λάτρεις του ψαρέματος ..μια πρόταση από την Κάρυστο

Αναδημοσίευση από http://sofiascomments.blogspot.gr

Γράφει η κ. Σοφία Κόλλια - Κάρυστος

Boat and Fishing in Greece" Μια πρωτοποριακή εκδοτική πρόταση με έδρα την Κάρυστο.

Αντώνης Δρόσος

Tο ' Boat and Fishing in Greece" είναι η εκδοτική πρόταση του Αντώνη Δρόσου και του Γιώργου Πολυχρονίου, προς όλους τους λάτρεις της Αλιείας, των μηχανών, και σε ότι αφορά το ψάρεμα.

Το μηνιαίο αυτό περιοδικό με συνοδεία dvd, βρίσκεται ήδη στο όγδοο τεύχος, με ανοδική πορεία σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.
Επίσης συνδρομητικά φτάνει παντού στον κόσμο.
Η έκδοση του περιοδικού είναι το επιστέγασμα μιας μακριάς πορείας που είχαν οι εκδότες στον χώρο αυτό της εξιδικευμένης στόχευσης αναγνωστών.
Ο Αντώνης Δρόσος, από το 1985 έγραφε στον 'Υποβρύχιο Κόσμο" στο 'Ψάρεμα', όπως επίσης και στο 'Ψάρεμα με σκάφος" όπου ήταν και αρχισυντάκτης.
Έχει ήδη εκδώσει 2 βιβλία με τίτλους 'Η Συρτή βυθού' και τα "Ζωντανά Δολώματα" από τις εκδόσεις Βαρβέρη.
Στα μελλοντικά σχέδια του βρίσκονται μια σειρά βιβλίων με συνοδεία dvd, με πληροφορίες για το κάθε είδους ψαρέματος, όπως και τις κάθε είδους μηχανές και σκάφη που χρησιμοποιούνται για το κάθε ένα ξεχωριστά.
Ο κ.Δρόσος επίσης εργάζεται σαν Φροντιστής,καθηγητής Μαθηματικών στην Κάρυστο.
Ο Γιώργος Πολυχρονίου έχει σπουδάσει Οικονομικά και ήταν αρχισυντάκτης στο περιοδικό 'Σκάφος"

Γιώργος Πολυχρονίου

Η πείρα, οι γνώσεις, η άριστη συνεργασία με τους συνεργάτες, μερικοί από τους οποίους είναι οι καλύτεροι στο είδους τους πανελλαδικά, και οι λεπτομερείς πληροφορίες και συμβουλές, έχουν φέρει την επιτυχία και την αναγνώριση του περιοδικού.

Στην σελίδα που αναφέρονται οι συνεργάτες, διαβάζουμε πολλά ονόματα Καρυστινών όπως ο Μάρκος Τσαπέπας, η Σοφία Κιούκη, και ο Κώστας Δρόσος.

Στα σχέδια των εκδοτών βρίσκεται η αγγλόφωνη έκδοση, όπως και ο εμπλουτισμός με αρθρογραφία προτάσεων τουριστικών προορισμών σε συνδυασμό με το ψάρεμα.
Η περιοχή του Νότιου Ευβοικού δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από το οποιοδήποτε άλλο μέρος της Ελλάδος για να στοχεύσει στον ΑΛΙΕΥΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ, σε συνδυασμό με τον Καταδυτικό η ακόμα και τα θαλάσσια σπορ.
Επίσης ετοιμάζεται το portal,www.fishing in Greece.gr, με σύνδεση την αρθρογραφία και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
Σύμφωνα με τον κ.Δρόσο, η κρίση έχει αυξήσει το ποσοστό των ανθρώπων που ασχολείται με το ψάρεμα, παρόλο της μείωσης των εξόδων που τους αναλογεί.
Σαν μέλος του Ναυτικού Ομίλου, έχει συντελέσει στην διεξαγωγή διαφόρων διοργανώσεων στον τόπο μας όπως, οι Πανελλήνιοι που έγιναν τον Μάρτιο.
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η Ελλάδα είναι η διοργανώτρια χώρα των Παγκόσμιων Αγώνων Αλιείας για το 2014, ενώ η τοποθεσία δεν έχει ακόμα ορισθεί.
Ίσως θα μπορούσαμε να κινηθούμε προς αυτήν την κατεύθυνση, μιας και οι αθλητές αλιείς είχαν συμφωνήσει ότι η Κάρυστος πληρεί όλες τις προδιαγραφές.
Για παράδειγμα, στο Αμύνταιο στην Πτολεμαίδα, έλαβε μέρος το Παγκόσμιο αγώνισμα στις Βολές.
Αυτό σημαίνει ότι ο αγώνας γίνεται με συγκεκριμένα βάρη των 100 η 150 γραμ.
Επίσης στην Αντίπαρο αυτές τις μέρες, λαμβάνει μέρος η Πανελλήνια Συγκέντρωση Φουσκωτών.
Μεγάλος αριθμός σκαφών , σημαίνουν μια μεγάλη τόνωση στην ντόπια αγορά και μια σπουδαία διαφήμιση.
Με αυτά τα παραδείγματα, βλέπουμε τις διαφορετικές προτάσεις που μπορεί να κάνει ένας τόπος για αύξηση του τουρισμού του.
Μέσα από αυτήν την σελίδα, θα ήθελα να ευχηθώ μια καταπληκτική πορεία για το περιοδικό στους δύο συμπολίτες μας, όπως επίσης θα ήθελα να σημειώσω, ότι αν και ήμαστε μέσα στην κρίση, πάντα υπάρχουν ευκαιρίες για προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη.

Οι ΓΕΥΣΕΙΣ της ΕΥΒΟΙΑΣ εύχονται Καλή Επιτυχία στην νέα αυτή πρόταση! 

Το παραδοσιακό ξυνόγαλο

Από την κ. Σοφία Καλαμπαλίκη - Χαλκίδα

Ο κάδος παραγωγής βούτυρου και ξυνόγαλου.
Γνωστό ως καδί, κάδη και τινάτσα.

Το ξυνόγαλο στο χωριό μου, τους Ραπταίους, γινόταν πάντα αυτή την εποχή!!!
Κάθε χρόνο μόλις τελείωναν οι τσοπάνηδες το πήξιμο του τυριού και πρίν στερφέψουν τα ζώα είχαν το ποιό παχύ γάλα σε λιπαρά.
Μάζευαν το γάλα 2-3 ημέρες το άφηναν ουσιαστικά να ξυνήσει και το έβαζαν στο ειδικό ξύλινο δοχείο, στενό σαν πολύ στενό βαρέλι, τινάτσα το έλεγαν, το οποίο το έβαζαν πρώτα στο νερό να σφίξουν τα ξύλα να μην τρέξει το γάλα έξω, και με το ειδικό κοντάρι που είχε στο κάτω μέρος ένα στρογγυλό ξύλο με τρύπες άρχιζαν να τινάζουν δυνατά και ρυθμικά το γάλα για πολύ ώρα. Αυτό γινόταν πρωί πριν πιάσει η ζέστη, στην επιφάνεια μαζευόταν το βούτυρο έριχναν κρύο νερό για να παγώσει και να το μαζέψουν ποιό εύκολα.
Το γάλα που έμενε ήταν το ξυνόγαλο, θεικό, υπέροχο!!!!
Εφτιαχναν και ένα είδος τυριού από το ξυνόγαλο που το έλεγαν μπριτζό είχε υπόξυνη γεύση και το έγαζαν στίς πίτες τις καλοκαιρινές με κολοκύθι, υπέροχο υλικό!!!
Το βούτυρο που μάζευαν, φυσικό αγνό η δε μυρωδιά του μοναδική το έβραζαν και το άφηναν να κάτσει και έπερναν το καθαρό, το έβαζαν σε βάζα γυάλινα και το είχαν όλο το χρόνο για φαγητά και γλυκά, μια μικρή κουταλιά στο φαγητό και απογείωνε την γεύση.