Αγριες κόκκινες τουλίπες από τον Αη Γιάννη Αλιβερίου

Γράφει η Σοφία Εφη Λούκα - Αγιος Ιωάννης Αλιβερίου

Στο χωριό μου ,στον Άγιο Ιωάννη τέτοια εποχή και σε συγκεκριμένες τοποθεσίες χωραφιών, φυτρώνει η υπεροχή αυτή τουλίπα . 

ΤΟ ΟΜΟΡΦΟ ΧΩΡΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΤΟΥΛΙΠΕΣ!!!!!!

Λίγα λογία για τις τουλίπες :
Φυτρώνει σε ακαλλιέργητα χωράφια ή σε καλλιεργείς χωρίς βαθιά άροση, ο βολβός συνήθως είναι αρκετά βαθιά στο χώμα.
Συνυπήρχε με την καλλιέργεια του σιταριού και του κριθαριού .Οπού φυτεύονται πατάτες η ντομάτες χάνεται.
Πριν χρόνια τα χωράφια του χωριού ,τέτοια εποχή κοκκίνιζαν. Οι βολβοί με τα χρόνια χάνονται .

H Tulipa undulatifolia ή τουλίπα η κυμματόφυλλη. 

Έχει πορτοκαλοκόκκινα άνθη με μήκος περίπου 7 εκατοστά. Τα φύλλα της έχουν κυματιστά άκρα και φτάνει μέχρι τα 30 εκατοστά ύψος. 

Είναι σπάνιο είδος, και τείνει να εξαφανιστεί. Πιθανόν αν είναι το ίδιο είδος με την T. Boetica Boiss & Heldr. Φύεται σε καλλιεργούμενες περιοχές, αγρούς, και κυρίως σε αγρούς με καλλιέργειες σχίνου.
Οι ποικιλίες της τουλίπας είναι πολλές και διακρίνονται από χαρακτηριστικά:
- με άνθη απλά ή διπλά
- πρώιμες ή όψιμες
- με περιγόνιο πολύ ανοιχτό ή σχεδόν κλειστό
- με φύλλα περιγόνιου αμβλέα, οξέα ή κροσσωτά
- μονόχρωμες ή ποικιλόχρωμες
- μορφή νάνου ή γίγαντα

Στην τέχνη της ανθοδετικής Ικεμπάνα η τουλίπα συμβολίζει τη καλοσύνη, συμπόνια. τέλεια αγάπη, τύχη.
Προσφέροντας κόκκινη τουλίπα δηλώνουμε αγάπη, με τη κίτρινη δηλώνουμε την ανείπωτη αγάπη. Γεμίζουν το βλέμμα μας με τα χρώματα, γίνονται ανθοδέσμες για να μπουν στο σπίτι μας, γιατρικά για να μας τονώσουν.
Οι τουλίπες είναι εικόνες, σύμβολα μιας γλώσσας γεμάτης ποίηση και μας φέρνουν την αστείρευτη ενέργεια της φύσης.

Το σκυριανό αλογάκι, ένα αξιαγάπητο σπάνιο πλάσμα

Το Σκυριανό Αλογάκι

Η μικρόσωμη φυλή αλόγων Σκύρου είναι σήμερα μία από τις σπάνιες φυλές αλόγων που υπάρχουν στον κόσμο. Πρόκειται για μία από τις αυτόχθονες φυλές αλόγων της Ελλάδας που υπήρχε στην αρχαιότητα σε όλη την Ελλάδα. Κατάφερε να επιβιώσει στη νήσο Σκύρο εξ’ου και η ονομασία. Σήμερα σκυριανά αλογάκια υπάρχουν 260σε όλη την Ελλάδα, εκ των οποίων τα 187 ζουν στη Σκύρο. Είναι προστατευόμενο είδος.

Τα σκυριανά αλογάκια είναι ζώα συντροφικά, κοινωνικά, εύρωστα, έξυπνα, με ιδιαίτερα προσηνή συμπεριφορά προς τα παιδιά. Το ύψος τους φτάνει τα 116 εκατοστά. Ο σωματέτυπος τους ομοιάζει με αυτόν του μεγαλόσωμου αλόγου. Το κεφάλι του είναι ιδιαίτερα όμορφο. Η χαίτη του είναι μακριά και πλούσια με ένα χρώμα συνήθως πιο σκούρο από το δέρμα.  Συγκριτικά με άλλα είδη αλόγων έχουν μεγάλη κοιλίτσα. Τα πόδια τους είναι λεπτά, γερά και νευρώδη με δυνατές κλειδώσεις. Η ουρά είναι τοποθετημένη χαμηλά, θυσανωτή και μακριά. Συχνά φθάνει ως τις οπλές οι οποίες είναι μικρές, σκληρές, συνήθως μαύρες και δεν χρειάζονται πετάλωμα. Χαρακτηριστικό τους οι τρίχες στις οπλές, τα λεγόμενα «φτερά». Το χρώμα των αλόγων είναι συνήθως στις αποχρώσεις του καφεκόκκινου και του καστανού (ορφνό) πιο σπάνια του λευκού ή γκριζόφαιου (φαιά) και σπανιότερα του ξανθού. Κάποια έχουν λευκό σημάδι στο πρόσωπο (αστεράτα ή ρεμπά). Το σκυριανό αλογάκι ανήκει στο είδος Equus Cabalus αλλά λόγω του μικρού του μεγέθους θεωρείται ως  ξεχωριστή φυλή η οποία ονομάζεται Equus Cabalus Skyros Poni ή Equus Cabalus Skyriano, στην ελληνική: σκυριανό αλογάκι.

Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι το σκυριανό αλογάκι χαρακτηρίζεται επιστημονικά ως poni λόγω της μικροσωμίας του (poni=μικρόσωμο άλογο), όμως η όποια ομοιότητα του με τα γνωστά μας poni της Βόρειας Ευρώπης σταματάει εκεί γι’ αυτό και η ακριβής αναφορά σε αυτό δεν είναι παρά «σκυριανό αλογάκι».

Ιστορία

Το Σκυριανό αλογάκι(Eguus Cabalus Skyros Pony) είναι μια από τις αυτόχθονες φυλές αλόγων, που υπήρχε κατά την αρχαιότητα σε όλη την Ελλάδα και είναι εκπρόσωποι του Pindos Pony. Θεωρείται απόγονος των αλόγων που είχε ο Αχιλλέας στο ταξίδι του στην Τροία, συνδέεται με τα άλογα του Μεγάλου  Αλεξάνδρου και των αλόγων που απεικονίζοντα στη πομπή των Παναθηναίων στη Ζωφόρο του Παρθενώνα. Τα Σκυριανά άλογα είναι συγγενείς με ορεσίβιες φυλές μικρόσωμων αλόγων, τα οποία μετανάστευσαν από την Αλάσκα κατά μήκος της Ασιατικής Ορεινής αλυσίδας και έφτασαν στην  Ευρώπη πριν από 12000 χρόνια. Εικάζεται ότι  στο νησί της Σκύρου τα έφεραν Αθηναίοι έποικοι τον 5ο αι. π. Χ.  Υπάρχει μια εσφαλμένη θεωρία πως το Σκυριανό άλογο προέρχεται από ένα μικρόσωμο ιπποειδές με τρία δάχτυλα, που ονομάζεται «Ιππάριον».Ο μόνος λόγος που παραπέμπει στον λανθασμένο συσχετισμό ανάμεσα στο Ιππάριον και στο Σκυριανό αλογάκι είναι το μικρό μέγεθος. Όμως το Ιππάριον δεν ήταν άλογο με τη σημερινή έννοια, δεν ήταν καν ο άμεσος πρόγονος του αλόγου και έχει εξαφανιστεί από τον πλανήτη πριν από 1.000.000 χρόνια. Είναι λάθος να αναφέρεται το Σκυριανό αλογάκι ως Ιππάριον επειδή δημιουργείται σύγχυση.

Περιοχή Διαβίωσης

Στο ορεινό και νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού εκτείνεται το χαμηλό βουνό «Κόχυλας» που αποτελεί το φυσικό χώρο ελεύθερης διαβίωσης για το μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο μικροκαμωμένο Σκυριανό αλογάκι.Η περιοχή παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον ως προς τα σπάνια είδη της χλωρίδας της αλλά και της ορνιθοπανίδας της. Λόγω αυτής της ιδιαιτερότητάς της η περιοχή έχει κηρυχθεί προστατευόμενη ζώνη. Η μεγαλύτερη έκταση (περίπου 40000στρ.) είναι ενταγμένη στο δίκτυο NATURA 2000. Επίσης έχει κηρυχθεί ως ζώνη ειδικής προστασίας ορνιθοπανίδας. Τα άλογα ζουν σε μικρές αγέλες και κάθε αγέλη έχει το δικό της λημέρι σε κάποια από τις πλατωσιές που βρίσκονται σκόρπιες σε όλο το βουνό, με μικρές λιμνούλες προστατευμένες από δέντρα. Τους θερινούς μήνες, όταν η τροφή εξαντλείται, κατεβαίνουν από το φυσικό τους περιβάλλον και διαβιούν στα κτήματα των ιδιοκτητών τους. Οποιαδήποτε μορφή βίαιης επέμβασης θα ήταν καταστροφική για το περιβάλλον. Δυστυχώς στην περιοχή αυτή της Νότιας Σκύρου επιχειρείται εγκατάσταση γιγάντιου αιολικού πάρκου(111 ανεμογεννητριών) το οποίο απαιτεί βαριάς βιομηχανικής μορφής έργα κι έτσι αυτόματα σημαίνει την καταστροφή του εκεί περιβάλλοντος. Σχήμα τουλάχιστον οξύμωρο εάν αναλογιστεί κανείς ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος! Το σύνολο των φορέων του νησιού καθώς και η πρόταση του ΣΧΟΟΑΠ στη δεύτερη του φάση προτείνουμε την εγκατάσταση σαφώς μικρότερου αριθμού ανεμογεννητριών σε συγκεκριμένη περιοχή της Σκύρου όπου δεν θα προκαλέσουν οικολογική καταστροφή. Στη Νότια Σκύρο, τεκμηριωμένες είναι μόνο επεμβάσεις ήπιου χαρακτήρα, όπως π.χ περιπατητικά μονοπάτια.

Τοπική Κοινωνία

Οι φυσικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες ήταν τέτοιες που επέτρεψαν στο Σκυριανό Αλογάκι να διαβιώσει και να φτάσει μέχρι τις μέρες μας στο νησί της Σκύρου. Βασικό στοιχείο και σημείο αναφοράς για την διάσωση του Σκυριανού αλόγου είναι η τοπική κοινωνία της Σκύρου. Τα άλογα στο τέλος της άνοιξης εγκατέλειπαν το όρος Κόχυλας όπου διαχείμαζαν το χειμώνα, λόγω έλλειψης τροφής και νερού  και πήγαιναν στους ιδιοκτήτες τους. Οι Σκυριανοί χρησιμοποιούσαν το αλογάκι για τον αλωνισμό το καλοκαίρι, για την επεξεργασία των χωραφιών τους το φθινόπωρο, έκαναν τις ιππικές εκθέσεις και άφηναν πάλι ελεύθερα τα άλογα. Με την εκμηχάνιση της γεωργίας το άλογο μπήκε στο περιθώριο και άρχισε η σταδιακή μείωση του πληθυσμού. Η απαξίωση των αξιών, των ιδεών και των ιδανικών και παράλληλα η θεοποίηση του χρήματος,  τα τελευταία χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να επηρεάσει και την τοπική κοινωνία, η οποία  απαξίωσε το «ασύμφορο»  αλογάκι. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμα άτομα ,«η μαγιά», που αγάπησαν το άλογο, το προστάτευσαν και το διαφύλαξαν ως πολιτιστική τους κληρονομιά. Χαρακτηριστικό και ενθαρρυντικό γεγονός είναι η αρνητική αντίδραση των ντόπιων  στην εγκατάσταση του υπερμεγέθους αιολικού πάρκου στο φυσικό βιότοπο του αλόγου. Πολύ σημαντική επίσης είναι η δημιουργία σχέσης των παιδιών με τα άλογα η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναζωπυρωθεί. Ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Κατσαρέλιας-Simpson» εκμάθησης ιππικής φροντίδας και τέχνης στην Σκύρο και ιπποθεραπείας της Σύλβιας Steen στην Κέρκυρα, είναι σημαντικές προσπάθειες για το μέλλον των αλόγων

Ιπποδρομίες

Όταν τέλειωνε το αλώνισμα και το όργωμα των χωραφιών κι ερχόταν ο καιρός για να γυρίσουν τα άλογα στο Βουνό, οργανώνονταν από τους Σκυριανούς  ιπποδρομίες. Οι συμμετέχοντες έτρεχαν πρώτα μια σειρά κούρσες με έξι περίπου άλογα στην καθεμιά. Χωρίς σέλα και αναβολείς  οδηγούσαν τα άλογα και κρατιόνταν πάνω τους σφίγγοντας τις γάμπες κάτω απ' την κοιλιά του ζώου. Οι τρεις πρώτοι από κάθε αγώνισμα ξανάτρεχαν στην τελική κούρσα και οι νικητές κέρδιζαν ένα χρηματικό έπαθλο, που το μοιράζονταν με τον ιδιοκτήτη, αν το ζώο δεν ήταν δικό τους. Οι κάτοικοι του χωριού περίμεναν ανυπόμονοι στο τέρμα και όλοι γιόρταζαν τις ιπποδρομίες αυτές σαν να ήταν πανηγύρι. Κανείς δεν ξέρει πότε άρχισαν στα παλιότερα χρόνια αυτοί οι αγώνες. Στις 29 Ιουνίου – των Αγίων Αποστόλων – και την πρώτη Αυγούστου, πήγαιναν με τα άλογα σ' ένα εκκλησάκι κάπου δυο ώρες δρόμο από το χωριό. Εκεί πανηγύριζαν, έψηναν αρνιά στη σούβλα και το απόγευμα επέστρεφαν καβάλα, στολισμένοι με λουλούδια. Περνούσαν τον κεντρικό δρόμο του χωριού τραβώντας για το μοναστήρι του Άη Γιώργη, χτισμένο δίπλα στο Κάστρο, που δεσπόζει από ψηλά σ' όλη την περιοχή? πίσω τους ακολουθούσαν  συγγενείς και φίλοι. Ύστερα κατηφόριζαν στον τόπο που είχε οριστεί  ιππόδρομος και άρχιζαν οι αγώνες. Αργότερα οργανώθηκαν και ιππικές εκθέσεις στις οποίες συμμετείχαν όλοι οι ιδιοκτήτες των αλόγων και δίνονταν έπαθλα για το καλύτερο  άλογο από άποψη χαρακτηριστικών, συμπεριφοράς και επικοινωνίας με τον ιδιοκτήτη. Η συμμετοχή και στις δύο διοργανώσεις ήταν πολύ μεγάλη και αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσης της Σκυριανής κοινωνίας μέχρι και την δεκαετία του εξήντα. Σήμερα, λόγω της απομάκρυνσης του αλόγου από την καθημερινή γεωργική διαδικασία και την άμεση επαφή του με τον άνθρωπο, η αναβίωση τέτοιων εκδηλώσεων  μπορεί να γίνει  μόνο  με τρόπο ενδελεχώς οργανωμένο και φυσικά με απόλυτο σεβασμό προς τα ζώα.

Απειλές

Τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το αλογάκι της Σκύρου, είναι οι υπερβοσκημένοι βοσκότοποι, η μη ελεγχόμενη αναπαραγωγή , η μη ενίσχυση των κατόχων των αλόγων και η κατά περιπτώσεις κακή ιπποκομική πρακτική. Στην περιοχή Κόχυλα εκτός από τα αλογάκια, ζουν και 20.000 αιγοπρόβατα γεγονός που οδηγεί στην υπερβόσκηση και υποβάθμιση της περιοχής. Η κατά κεφαλή επιδότηση των αιγοπροβάτων από την Ε.Ε. αύξησε περισσότερο τον αριθμό τους, με αποτέλεσμα την επιδείνωση του προβλήματος. Το εθιμικό δίκαιο της περιοχής επιτρέπει στους ιδιοκτήτες να αφήνουν ελεύθερα τα γαϊδούρια και τα μουλάρια τους, αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια να μη γίνεται ελεγχόμενη αναπαραγωγή και να γεννιούνται πολλά μουλάρια αντί για άλογα. Πρέπει να επιμεληθεί οργανωμένη απομάκρυνση τους από την περιοχή με τρόπο που δεν θα βλάπτει τα ζώα και θα εξασφαλίσει τη διαιώνιση και των τριών ειδών. Η  γενικότερη έλλειψη κινήτρων για τους ιδιοκτήτες  των αλόγων έχει ως αποτέλεσμα να μην αυξάνουν τον πληθυσμό αλλά και κατά περίπτωση να τον μειώνουν. Το 2006 ο αριθμός των αλόγων στο νησί ήταν μικρότερος από εκατό. Σοβαρή απειλή είναι και το σχέδιο για την εγκατάσταση  ανεμογεννητριών  από την μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους σε συνεργασία με την εταιρία ΕΝΤΕΚΑ, πράγμα που θα καταστρέψει την περιοχή διαβίωσης του αλόγου στους αιώνες και θα αποβεί μοιραίο για την διαιώνιση του είδους και του οικοσυστήματος της περιοχής.

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο :

 Ένωση Mικρόσωμης Φυλής Αλόγων Σκύρου

http://www.skyrianhorsesociety.gr/

Μέλι...κεφάλαιο 5 : Μέλι από ρείκι

Από την κ. Τόνια Παλαμίδη, μελισσοκόμο από την Κάρυστο

Είμαι παλι εδω για να μιλήσουμε για την επόμενη ποικιλία μελιού το ΚΙΣΟΥΡΙ η ΡΕΙΚΙ.
Το ρείκι (Erica manipuliflora) είναι φρυγανώδης θάμνος με πλούσια ανθοφορία το φθινόπωρο. Τα άνθη του είναι πολλά, μικρά, κωδωνοειδή, ρόδινα σε μακριές ταξιανθίες. Θεωρείται ως το μαγικό μελισσοκομικό φυτό της Ελλάδας .
Αποτελεί άριστο μελισσοτροφικό φυτό και το ρεικόμελο θεωρείται από τα καλύτερα μέλια, αν και ο αρχαίος Διοσκουρίδης θεωρεί ότι οι μέλισσες που τρυγούν τα ρείκια «μέλι εργάζονται ου σπουδαίον».
H αυξημένη υγρασία και ο ήπιος νοτιοδυτικός άνεμος το ευνοούν στην νεκαροέκκριση, ενώ αντιθετα ο βοριάς και δυνατοί άνεμοι το σταματάνε.
Οι μέλισσες που θα τραφούν στο ρείκι σουσούρα θα δυναμώσουν πάρα πολύ, το άνοιγμα της κυψέλης θα σας το αποδείξει αυτό, αφού θα δείτε τα μελίσσια σας πολύ νευρικά και δραστήρια.
Ο γόνος που θα τραφεί με νέκταρ και γύρη σουσούρας θα ζήσει 6 μήνες και θα ξεχειμώνιασα εύκολα το μελίσσι.
Ακόμα η γύρη σουσούρας που θα αποθηκεύσει το μελίσσι και θα ταΐσει με αυτή τον γόνο του στις αρχές του νέου έτους θα αποδειχτεί λύρα 100 αφού όπως είπαμε και πριν η γύρη αυτή είναι εξαιρετική και από αυτή θα προκύψουν δυνατές και ανθεκτικές εργάτριες.
Λέγεται ότι οι βασίλισσες που βγάζουμε σε ανθοφορία σουσουρας είναι οι νούμερο 1 βασίλισσες που μπορεί να φτιάξουμε.
Το μέλι τώρα, είναι πραγματικό βάλσαμο για τον οργανισμό και έχει πολύ ωραία γεύση.
Το χρώμα του μελιού στην αρχή είναι πρασινωπό λαδί ενώ κατά την διάρκεια του χειμώνα γίνεται καφέ η κοκκινωπό σαν το κονιάκ.
Τα τελευταία χρόνια έχει εκτιμηθεί πολύ η διατροφική του αξία γι αυτό το συναντά κανείς σε πολύ υψηλές τιμές, σε καταστήματα υγιεινής διατροφής.
Το μέλι ρεικιού σουσούρας κρυσταλλώνει πολύ γρήγορα, σε έναν με ενάμιση μήνα μετά την συγκομιδή του.
Είναι προϊόν με υψηλή θρεπτική αξία γιαυτό και διατίθεται στην Ευρώπη από καταστήματα Υγιεινής Διατροφής.
Εξαιρετικό μέλι για παιδιά και για ηλικιωμένους. Λίγο από το μέλι αυτό είναι αρκετό για να ξανανιώσουν κυριολεκτικά. Το ρεικόμελο έχει τη μοναδική ιδιότητα να ρίχνει τη χοληστερίνη.
Επιστημονικές έρευνες αποδεικνύουν, ότι το μέλι ρείκι ή ερείκης ,εμφανίζει αντισηπτικές αντιφλεγμονώδης ιδιότητες με έμφαση στο ουροποιητικό και το πεπτικό σύστημα.
Έχει οσμή και γεύση και χαρακτηριστική που αρέσει ιδιαίτερα σε απαιτητικούς καταναλωτές.
Είναι σκοτεινόχρωμο ενώ μετά την κρυστάλλωση του λαμβάνει μια κοκκινωπή εμφάνιση.
Στη Γαλλία το μέλι αυτό συγκαταλέγεται μαζί με της καστανιάς και της λεβάντας στα καλύτερα γαλλικά μέλια. Οι Γάλλοι παρασκευάζουν μόνο μ αυτό το μέλι το γνωστό γαλλικό μελόψωμο.
Οι έξυπνοι μελισσοκόμοι δεν κάνουν το τελευταίο τρύγο τον μήνα Νοέμβρη για να δώσουν την ευκαιρία στα μελίσσια να τραφούν τον χειμώνα με αυτό ώστε την Άνοιξη να έχουν δυνατούς πληθυσμούς.
Η τιμή του είναι στην περιοχή μας 10 ευρώ το κιλό.

Λεβάντα, υπέροχο άρωμα της ευβοϊκής γης

Ανάμεσα στα σημαντικά αρωματικά βότανα που είναι αυτοφυή στην ευβοϊκή γή είναι και η λεβάντα. Τη συναντάμε στη Βόρεια και στην Νότια Εύβοια. Είναι ένα υπέροχο ρομαντικό φυτό και αργά ή γρήγορα όλοι υποκύπτουμε στην ομορφιά και το άρωμά της. Τα άνθη της άγριας αλλά και της καλλιεργημένης λεβάντας έχουν ένα ελκυστικό μωβ χρώμα που γοητεύει. 

Θεωρείται από τα κορυφαία αιθέρια έλαια και εντελώς ακίνδυνα.Με το υπέροχο άρωμά της αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά στην αρωματοποιϊα, τη σαπωνοποιϊα και γενικότερα την παραγωγή καλλυντικών. Οι ανθοφόροι βλαστοί μαζεύονται και χρησιμοποιούνται ως αρωματικό στις ντουλάπες, τα συρτάρια και γενικά σε χώρους που θέλουμε να έχουμε ωραίες μυρωδιές. Εχει αντιοξειδωτικές και χαλαρωτικές διότητες και σήμερα θεωρείται ένα ιδιαίτερα πολύτιμο βότανο για την καταπολέμηση του στρες και του άγχους. Εχει επίσης αντισηπτικές ιδιότητες και επισπεύδει την επούλωση τραυμάτων, ενώ σε μεγάλες δόσεις δρα ως υπνωτικό. Τέλος, είναι φυσικό εντομοαπωθητικό για τα βλαβερά έντομα κουνούπια, μύγες καθώς και για τον σκώρο. 

Η άγρια λεβάντα που φύεται σε πολλά μέρη της Εύβοιας είναι επίσης ιδιαίτερα αγαπητή και στις μέλισσες που δεν παραλείπουν να την επισκέπτονται συχνά τον Ιούνιο και Ιούλιο που είναι ολάνθιστη.   

Η ονομασία της λεβάντας προέρχεται από το λατινικό ρήμα lavare που σημαίνει πλένω, διότι ότι οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν άνθη λεβάντας για τον αρωματισμό του νερού των λουτρών τους.

Σε όλα τα είδη λεβάντας χρησιμοποιείται μόνο το άνθος της. Καταλληλότερη εποχή συγκομιδής θεωρείται το στάδιο της τελικής ανάπτυξης του ανθοφόρου στελέχους και έναρξης της ανθοφορίας μέσα στο καλοκαίρι.

Μια δυό σταγόνες αιθέριου ελαίου λεβάντας στο μαξιλάρι μας, μας προσφέρουν καλύτερο ύπνο αλλά και μια - δυό σταγόνες στο κολάρο του κατοικίδιου ζώου μας το προφυλάσσουν από τα παράσιτα.

Χρησιμοποιείται από τα αρχαία χρόνια στην Αίγυπτο και στην Ελλάδα ως άρωμα ή θυμίαμα. Κατά το Μεσαίωνα, θεωρήθηκε σαν αφροδισιακό αλλά και θεραπευτικό βότανο για πονοκέφαλο, πονόδοντο, αλλά και ψυχικές διαταραχές. 

Αν έχουμε βοτανόκηπο η λεβάντα είναι αναμφισβήτητα το στολίδι του και η καλλιέργεια του δε θα μας δυσκολέψει γιατί είναι γενικά εύκολο φυτό χωρίς μεγάλες ανάγκες σε ποτίσματα και φροντίδα. Αγαπά τον ήλιο και μπορεί να αναπτυχθεί και σε φτωχά πετρώδη εδάφη. Αν έχουμε σπόρο λεβάντας και θέλουμε να παράγουμε φυτά δεν είναι καθόλου δύσκολο. Φυτεύουμε τους σπόρους σε γλάστρες και τις κρατάμε σε σκιερό μέρος μέχρι να ξεπροβάλλουν τα νέα φυτά. Μόλις ψηλώσουν 5-6 εκατοστά μετακινούμε τις γλάστρες σε ηλιόλουστο μέρος για να ευνοήσουμε την ανάπτυξη. Το μεταφυτεύουμε στον κήπο λίγες εβδομάδες αργότερα σε μέρος ηλιόλουστο, χωρίς πολύ υγρασία. Φυτεύουμε τα φυτά σε απόστασγ 50-60 εκατοστά ανάμεσά τους. Η ρίζα της απλώνει σε μεγάλο βάθος και πλάτος. Είναι πολυετές φυτό και με λίγη προσοχή το χειμώνα θα το απολαμβάνουμε για πολλά χρόνια. Για καλύτερα αποτελέσματα στο τέλος της άνοιξης βάζουμε στις λεβάντες μας λίγη κοπριά ή λίπασμα και έτσι βοηθάμε τις βοηθάμε να έχουν πλουσιότερη άνθηση και ζωηρότερο μωβ χρώμα. Η συγκομιδή των λουλουδιών της λεβάντας μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή οπότε ταυτόχρονα περιποιούμαστε και το φυτό μας ή να μείνουν πάνω στο φυτό όλο το καλοκαίρι. Αν τα αφήσουμε το καλοκαίρι πρέπει το φθινόπωρο να τα κλαδέψουμε αποφεύγοντας να κόψουμε ξυλώδεις βλαστούς. Τα άνθη που κόβουμε τα τοποθετούμε σε εφημερίδες σε σκιερό και στεγνό μέρος για να αποξηρανθούν ώστε να φτιάξουμε τα αρωματικά μας για ντουλάπες, συρτάρια κλπ. Αν βάλουμε μερικά κλωνάρια στα κάρβουνα του μπάρμπεκιου καθώς ψήνουμε το κρέας μας αρωματίζεται υπέροχα. 

Σήμερα η καλλιέργεια της λεβάντας που είναι μία από τις επιδοτούμενες αγροτικές καλλιέργειες μπορεί να αποφέρει σημαντικά οικονομικά ωφέλη στον καλλιεργητή λόγω της καλής τιμής της αγοράς, ιδιαίτερα αν πρόκειται για βιολογική καλλιέργεια. Θεωρείται από τις πλέον ενδιαφέρουσες εναλλακτικές καλλιέργειες που γίνονται εύκολα και χωρίς μεγάλες φροντίδες και συστήνεται ακόμα και σε νέους καλλιεργητές αφού τους προσφέρει τη δυνατότητα μέσα 2-3 χρόνια να απολαμβάνουν ένα καλό εισόδημα. 

Γράφει η Σοφία Μούτσου

Μυρτιά, ένα σημαντικό ενδημικό φυτό της Εύβοιας

Η μυρτιά(μυρσίνη, μερτιά, μερσινιά, σμυρτιά) είναι θάμνος με φύλλα λογχοειδή,άνθη λευκά και καρπούς μικρές κοκκινόμαυρες ρόγες.

Ιστορία:Ιερό φυτό από την αρχαιότητα,συνδέθηκε με πολλές θεότητες, κυρίως με την Αφροδίτη.Όταν η θεά αναδύθηκε απ΄τον αφρό των κυμάτων στην Πάφο, έτρεξε να κρυφτεί πίσω από μυρτιές και έκτοτε έγινε το ιερό φυτό της.Υπάρχουν κι άλλοι πολλοί μύθοι γι΄αυτό το φυτό. Επίσης οι νικητές των ολυμπιακών αγώνων πριν το στεφάνι κότινου, στεφανώνονταν με μυρτιές.Και οι περίφημοι κοσμηματοποιοί της αρχαιότητας έφτιαχναν εξαιρετικά κοσμήματα με το σχήμα των φύλλων της, ένα παράδειγμα είναι το χρυσό στεφάνι των βασιλικών τάφων της Βεργίνας στη Μακεδονία μας.

Στην Εύβοια συναντάται πολύ συχνά και είναι ενδημικό (ντόπιο) είδος.

Οι καρποί της θεωρούνται φάρμακο από την αρχαιότητα και χρησιμοποιήθηκαν για πλήθος νοσημάτων. Ο Ιπποκράτης,ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος την αναφέρουν στα συγγράμματά τους.Επίσης στην αρχαία Ελλάδα παρασκεύαζαν από μυρτιά ένα αρωματικό κρασί "μυρτινίτης οίνος" καθώς και αρωματικό λάδι "μύρτινον έλαιον"

Τα μύρτιλλα τρώγονται ωμά και γίνονται εξαιρετικές μαρμελάδες,σάλτσες παγωτού ή προστίθενται σε διάφορα γλυκά π.χ. κέικ.

Με τα φύλλα της αρωματίζονται κρέατα,λουκάνικα, κυνήγι, ψάρια, τυριά, κρασιά, ξερά σύκα. Μπορούμε να ψήσουμε ψάρι ή κρέας πάνω σε στρώμα απ΄τα φύλλα της μυρτιάς. Το ανθεκτικό της ξύλο χρησιμοποιείται στη λεπτοξυλουργική και τα κλαδιά της στην καλαθοπλεκτική. Επίσης στην αρωματοποιία και την παρασκευή καλλυντικών χρησιμοποιείται το αιθέριο έλαιο της μυρτιάς.

Έχουν γεύση στυφή, αλλά είναι πλούσια σε αντοξειδωτικά και βιταμίνες. Σε μετρήσεις που έγιναν μεταξύ 40 φρούτων και λαχανικών κατέλαβαν την 1η θέση. Αναφέρεται ότι είναι ευεργετικά για απώλεια μνήμης, ηλικιακές ασθένειες, καρκίνο, κακή χοληστερόλη, υψηλή συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα.

Γράφει η Σοφία Μούτσου